Tolkien’in özel mektupları Fransa’da, Rowling’in son Harry Potter macerası Türkiye’de yayımlandı. Bu çakışma akla şu soruyu getiriyor: Yok mu fantastik edebiyatta Gandalf ve Dumbledore’dan başka usta büyücü?

Hogwarts Sihirbazlık ve Cadılık kulu yeniden açıldı. Ortam biraz gergin. Güvenlik önlemleri müthiş artırılmış. Özellikle bu yıl Albus Dumbledore ve ekibi tam teçhizatlı genç büyücüler yetiştirme işini çok sıkı tutuyor.

Bütün bunlar J.K. Rowling’in kurduğu genç büyücü Harry Potter evreninde olup bitiyor. Oysa daha pek çok “evren” var ve o evrenlerde kötülerin başına bela, güçlü büyücüler ve sihirbazlar iş başında. Onların büyük çoğunluğu Dumbledor gibi “dünyanın en çok satan kitabında” boy göstermediğinden ve beyazperdede can bulmadığından hala sokağa çıkabilecek kadar az tanınıyor; ama fantastik edebiyat ortamında konu açıldığında “en büyükler” olarak adları mutlaka saygıyla anılıyor.

Hemen hepsi Potter ve Dumbledore gibi okul sıralarında dirsek çürütmüşler. Aralarında alaylı olanlar da yok değil elbet. Hatta bu listede esaslı bir tanrı da sinsice yer edinmiş.

Raistlin Majere

O bir oyun masasında (FRP – Fantastic Role Playing) doğan en büyük büyücü. İyiyle kötü arasındaki hassas dengede yürüyen Raistlin, ikizi Caramon’un tam negatifi; gerçek bir ying-yang. Varlıklarını sürdürmek için fiziksel ve duygusal olarak birbirine ihtiyaç duyan büyücü ve savaşçı kardeşler…

Alamet-i farikası: Zamanın canlılar üstündeki etkisini görmesini sağlayan kum saati şeklindeki gözleri ve ucunda ejderha pençesinin kavradığı bir mücevherin bulunduğu asası.

Eğitimi: Yüksek Büyücülük Kulesi’nde eğitim gören Raistlin, mezun olmak için çetin bir sınava girip güçlü ve kötü büyücü Fistandantilus’a yaşam enerjisini vermesi karşılığında büyük bir güce kavuştu. Gözleri ve bozuk sağlığı da güç için ödediği diğer bedellerdi.

Evreni: Margaret Weis ve Tracy Hickman tarafından yaratılan Erdermızrağı (Dragonlance), Krynn. (Arkabahçe Yay.)

Merlin

Tarihin belki de en ünlü büyücüsü. Galiler onu Vahşi Merlin (Myrddin Wyllt) ya da Merlin Ambrosius diye bilir; İskoçlar içinse Merlin Caledonensis’tir. Ada halkının arasında dolaşıp sözlü edebiyatı eşeleyen araştırmacılar “birden fazla Merlin” ve “tek Merlin, çok hikaye” teorileri etrafında kamplaşıyor. Geniş bir edebiyat külliyatı onu tek ve Arthur’un sağ kolu olarak görme eğiliminde. Ama Marion Zimmer Bradley’nin “Avalon’un Sisleri” (İthaki Yay.) serisinde Merlin, druid rahipleri arasında mevki bildiren bir sıfattan ibaret. Yani birçok Merlin var ve ana tanrıçı kültünün kalbi Avalon’la Hıristiyanlığın yeşerdiği taht arasında bir tür arabulucu.

Alamet-i farikası: Genel olarak karizma yüklü varlığı, ak sakalları ve saçlarından tanınır. Bu haliyle ardılı birçok büyücünün de prototipidir.

Eğitimi: Dünyadan ustaca gizlenmiş Avalon’da ana tanrıçanın gözetiminde kıvama gelmiş, yollarda kavrulmuş; ders programında şaman uygulamalar, druid gelenekleri bulunuyor.

Evreni: M.S. 600’lerde İngiltere.

Albus Dumbledore

Son beş yılın en popüler usta büyücüsü. Harry Potter’ın yol gösteren ak sakallı dedesi, Hogwarts’ın yeri doldurulamaz müdürü… Merlin ve Gandalf’ın çağdaş sentezi. Tam adı Albus Percival Wulfric Brian Dumbledore. “Albus” Latince “beyaz” demek; “Dumbledore” ise bir tür yabanarısı. Bilinen ilk büyük başarısı 1945’te (yani 2. Dünya Savaşı’nın sonu) güçlü ve kötü büyücü Grindelwald’ı alaşağı etmesi.

Alamet-i farikası: Uzun gümüşi saçları ve sakalı, yarım ay biçimli gözlüğü.

Eğitimi: 1856’da Hogwarts’a girip bir Gryffindor olarak mezun oldu. Uzun yıllar aynı okulda “biçim değiştirme” dersi verdi. 1970’ten beri müdürlük görevini yütürüyor.

Evreni: J. K. Rowling gözüyle dünya. (Yapı Kredi Yay.)

Gandalf

Varda ve Manwe halkının arasından kalkıp 3. Çağ’da Orta Dünya’ya gelen bir grup akil adamdan, “Büyücüler Konseyi” üyelerinden biri. Bugün itibariyle bu uzun ömürlü, yetenekli adamların en kıdemlisi; ona eskiden Gri Gandalf, şimdilerdeyse (Balrog’u yenip ölümden döndüğünden beri) Ak Gandalf dendiğini duymuşsunuzdur.

Alamet-i farikası: Büyücü imajına mükemmelen uyan pelerin, şapka, asa, dağınık ve uzun saç sakal onu tanımaya yeter.

Eğitimi: 37 bin yaşındaki bir adamın işini nereden öğrendiği sorulmaz herhalde.

Evreni: J.R.R. Tolkien’in Orta Dünya’sı. (Metis ve Altıkırkbeş Yay.)

Ged (Çevik Atmaca)

Gont adlı bir adadan en uzak sahile, basit bir köylüden büyük bir büyücüye ve daha ötesine uzanan bir öykünün kahramanı Ged. Daha bir çırakken yaptığı boyunu aşan bir büyü nedeniyle “gölge”yle karışık bir av-avcı ilişkisi yaşayan bu genç adam, bir kadının yürüdüğü patikada huzuru bulur…

Alamet-i farikası: Onu dünyanın öteki ucuna taşıyan teknesi.

Eğitimi: İlk eğitimini Gontlu büyücü Ogion’dan aldı. Daha sonra Roke adasındaki büyücülük okulunda eğitim gören Ged, aynı kurumda başbüyücü olarak da görev yaptı; taa ki “gücünü” yitirene kadar…

Evreni: Ursula K. LeGuin’in ellerinde can bulan adalar dünyası Yerdeniz. (Metis Yay.)

Fizban (Zifnab, Paladine)

Sarsak, şaşkın, sıska, büyüleri asla düzgün işlemeyen, kendi adını bile unutan yaşlı bir adam Fizban. Ama aslında Margaret Weis ve Tracy Hickman’ın hemen tüm kitaplarında yer alan karizmatik, güçlü ve iyi tanrı Paladine’den söz ediyoruz. İnsan içine tebdil-i kıyafet çıkmanın en iyi formülü bu değil mi?

Alamet-i farikası: Fare tüyü renginde yırtık pırtık cübbesi ve kaybetmek için bulduğu perişan şapkası.

Eğitimi: O bir tanrı dedik ya, ne eğitimi?

Evreni: Kyrnn ve Sartanlar’ın dört elemente böldüğü bildiğimiz dünya. (Arka Bahçe ve İthaki Yay.)

Yeni Aktüel, Sayı 13, 11-17 Ekim 2005

Reklamlar